5 โรคร้ายแรงที่คนไทยเป็นมากที่สุด และค่ารักษาโดยประมาณ

เวลาพูดถึง “โรคร้ายแรง” หลายคนรู้สึกว่ามันเป็นเรื่องไกลตัว แต่ถ้าดูสถิติจริง โรคเหล่านี้คือสาเหตุการเสียชีวิตและภาระค่ารักษาอันดับต้น ๆ ของคนไทย และส่วนใหญ่ก็เป็นโรคที่ “ค่อย ๆ สะสม” มาจากพฤติกรรมและอายุที่มากขึ้น ไม่ได้เลือกว่าใครจะเป็น

บทความนี้สรุป 5 โรคร้ายแรงที่คนไทยเป็นมากที่สุด จากข้อมูลกระทรวงสาธารณสุขและองค์กรที่เกี่ยวข้อง พร้อมค่ารักษาโดยประมาณและที่มา เป้าหมายคือให้เห็นภาพจริงก่อน ไม่ได้มาขู่ให้กลัว

ตัวเลขค่ารักษาในบทความนี้เป็น “ค่าประมาณ” จากแพ็กเกจโรงพยาบาลและบทความอ้างอิง ค่าจริงขึ้นอยู่กับระยะของโรค วิธีรักษา และโรงพยาบาลที่เลือกอย่างมาก โปรดใช้เป็นกรอบความเข้าใจ ไม่ใช่ใบเสร็จ

ภาพรวม: คนไทยเสียชีวิตจากอะไรมากที่สุด

ตามสถิติสาเหตุการเสียชีวิตที่รวบรวมโดยกองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กลุ่มโรคที่เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นของคนไทย ได้แก่ มะเร็ง โรคหลอดเลือดสมอง โรคหัวใจขาดเลือด และโรคไม่ติดต่อเรื้อรังอื่น ๆ โดยมะเร็งมีอัตราการเสียชีวิตสูงสุดราว 120 คนต่อประชากรแสนคน รองลงมาคือโรคหลอดเลือดสมองราว 47 คนต่อประชากรแสนคน

จุดร่วมของโรคกลุ่มนี้คือ — รักษานาน ค่าใช้จ่ายสูง และมักกระทบรายได้ของทั้งครอบครัว ไม่ใช่แค่ค่ายา

อันดับ 1: มะเร็ง

มะเร็งคือสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 ของคนไทยต่อเนื่องหลายปี ข้อมูลจาก GLOBOCAN 2022 (IARC/WHO) ประเมินว่ามีผู้ป่วยมะเร็งรายใหม่ในไทยกว่า 180,000 คนต่อปี โดยมะเร็งที่พบบ่อยที่สุด 5 อันดับคือ มะเร็งตับและท่อน้ำดี มะเร็งปอด มะเร็งเต้านม มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก และมะเร็งปากมดลูก

ค่ารักษาโดยประมาณ: แตกต่างกันมากตามวิธีรักษา

• เคมีบำบัด (คีโม) อยู่ราว หลักหมื่นถึงหลักแสนบาทต่อรอบ และต้องทำหลายรอบ
• ยามุ่งเป้า (Targeted Therapy) และภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy) ที่เป็นยานวัตกรรม มีค่าใช้จ่ายสูงมาก อาจอยู่ในหลัก หลายแสนถึงหลายล้านบาทต่อราย ตามข้อมูลค่ารักษาที่บริษัทประกันและโรงพยาบาลเผยแพร่

ประเด็นสำคัญคือ ยานวัตกรรมเหล่านี้หลายตัว อยู่นอกบัญชียาหลักแห่งชาติ ทำให้สิทธิพื้นฐานอาจไม่ครอบคลุม เราเขียนเรื่องนี้ละเอียดไว้แล้วใน บัตรทอง/ประกันสังคม ครอบคลุมค่ารักษามะเร็งแค่ไหน

อันดับ 2: โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)

โรคหลอดเลือดสมองเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ และเป็นสาเหตุสำคัญของ “ความพิการ” ในคนไทย ตามข้อมูลของสมาคมประสาทวิทยาแห่งประเทศไทย ราว 80% เป็นชนิดสมองขาดเลือด (Ischemic) และอีกราว 20% เป็นชนิดเลือดออกในสมอง (Hemorrhagic)

สิ่งที่ทำให้โรคนี้หนักไม่ใช่แค่ค่ารักษาเฉียบพลัน แต่เป็น ค่าฟื้นฟูระยะยาว ที่อาจกินเวลาเป็นเดือนหรือเป็นปี

ค่ารักษาโดยประมาณ: ค่ารักษาช่วงเฉียบพลันสัปดาห์แรกอาจอยู่ราว หลักแสนบาท และหากต้องผ่าตัด เช่น ผ่าตัดเปิดกะโหลกหรือหลอดเลือดสมองโป่งพอง ค่าใช้จ่ายอาจสูงถึง หลักล้านบาท ตามข้อมูลค่ารักษาที่เผยแพร่จากแหล่งโรงพยาบาลและบทความประกัน ยังไม่รวมค่ากายภาพบำบัดและการดูแลต่อเนื่อง

อันดับ 3: โรคหัวใจ

โรคหัวใจ โดยเฉพาะหัวใจขาดเลือด (หลอดเลือดหัวใจตีบ) เป็นอีกหนึ่งสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นของคนไทย และเป็นโรคที่ “มาเร็ว” — บางครั้งอาการแสดงครั้งแรกก็คือภาวะหัวใจวายเฉียบพลัน

ค่ารักษาโดยประมาณ: จากแพ็กเกจโรงพยาบาลเอกชน

• การฉีดสีและขยายหลอดเลือดด้วยบอลลูน (CAG + PCI) อยู่ราว 120,000 บาท
• หากต้องใส่ขดลวดเคลือบยา (Stent) อยู่ราว 150,000–160,000 บาท ต่อบอลลูน/ขดลวด 1 ชิ้น และจะเพิ่มขึ้นหากต้องใช้หลายเส้น
• กรณีต้องผ่าตัดบายพาส ค่าใช้จ่ายสูงขึ้นไปอีกในหลักหลายแสนถึงหลักล้านบาท

อันดับ 4: โรคไตเรื้อรัง

โรคไตเรื้อรังเป็น “ภัยเงียบ” ที่กำลังรุนแรงขึ้นในไทย ข้อมูลจากสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยและ สปสช. ระบุว่ามีคนไทยป่วยโรคไตเรื้อรังราว 1 ล้านคนขึ้นไป และมีผู้ป่วยที่ต้องบำบัดทดแทนไต (ฟอกไต/ล้างไต) หลักหลายหมื่นคน โดยจุดเริ่มต้นส่วนใหญ่มาจากเบาหวานและความดันโลหิตสูง

ค่ารักษาโดยประมาณ: สิ่งที่หนักของโรคไตคือ “ความต่อเนื่อง” ผู้ป่วยที่ต้องฟอกไตหลายครั้งต่อสัปดาห์ หากจ่ายเองอาจมีค่าใช้จ่ายราว 20,000 บาทต่อเดือนขึ้นไป ต่อเนื่องไปตลอด ซึ่งเมื่อสะสมหลายปีกลายเป็นภาระก้อนใหญ่ ข่าวดีคือสิทธิบัตรทองครอบคลุมการบำบัดทดแทนไตให้แล้ว แต่ส่วนของการเลือกสถานพยาบาลเอกชนหรือรายได้ที่หายไประหว่างรักษายังเป็นช่องว่าง

อันดับ 5: โรคไม่ติดต่อเรื้อรังอื่น ๆ (เบาหวาน/ความดัน ที่นำไปสู่โรคร้ายแรง)

เบาหวานและความดันโลหิตสูงเองอาจไม่ถูกนับเป็น “โรคร้ายแรง” โดยตรง แต่เป็น ต้นทาง ของหลายโรคในลิสต์นี้ — ทั้งโรคไต โรคหัวใจ และโรคหลอดเลือดสมอง ผู้ป่วยเบาหวานและความดันจำนวนมากกลายเป็นผู้ป่วยไตเรื้อรังรายใหม่ในแต่ละปี ตามข้อมูลของกระทรวงสาธารณสุข

นี่คือเหตุผลที่การดูแลสุขภาพพื้นฐานและการตรวจสุขภาพประจำปีสำคัญมาก เพราะหลายโรคร้ายแรงป้องกันหรือชะลอได้ถ้าเจอเร็ว

ตารางสรุป: 5 กลุ่มโรค ค่ารักษาโดยประมาณ และประกันช่วยตรงไหน

ประกันเข้ามาช่วยตรงไหน

จากตารางจะเห็นว่าโรคร้ายแรงมี “ค่าใช้จ่าย 2 แบบ” ที่ต้องการเครื่องมือต่างกัน:

• ค่ารักษาตามบิล — ยานวัตกรรม การผ่าตัด ห้องพิเศษ การเลือกโรงพยาบาลเอกชน แก้ด้วยประกันสุขภาพเหมาจ่ายอย่าง AIA Health Happy ที่เหมาจ่าย 1–25 ล้านบาทต่อปี
• เงินก้อน + รายได้ที่หายไป — ระหว่างรักษาหลายเดือน ผู้ป่วยและคนดูแลมักต้องหยุดงาน ส่วนนี้สิทธิรัฐไม่ได้ออกแบบมาให้ แก้ด้วยประกันโรคร้ายแรงที่จ่ายเงินก้อนทันทีที่ตรวจพบ เช่น AIA CI ProCare ที่จ่ายสูงสุด 1,000% ของทุนประกัน หรือ AIA CI SuperCare ที่จ่ายเบี้ยจบใน 10/20 ปี

ทั้งสองแบบแก้คนละปัญหา หลายคนจึงเลือกมีทั้งคู่ และก่อนตัดสินใจ ควรเข้าใจเรื่อง ระยะรอคอย และความต่างของ CI กับประกันสุขภาพ ด้วย

สรุป

โรคร้ายแรงที่คนไทยเป็นมากที่สุดไม่ใช่เรื่องไกลตัว และค่ารักษามีตั้งแต่หลักแสนไปจนถึงหลายล้านบาทขึ้นอยู่กับโรคและทางเลือก สิทธิบัตรทองและประกันสังคมเป็นฐานที่ดีและควรใช้ให้เต็มที่ ส่วนประกันเอกชนเข้ามาเติม “ทางเลือก ความเร็ว และเงินก้อน” ที่สิทธิพื้นฐานไม่ได้ครอบคลุม

คำถามที่ควรถามตัวเองไม่ใช่ “จะเป็นโรคไหน” แต่เป็น “ถ้าวันนั้นมาถึง ครอบครัวเรามีกันชนพอไหม” — ถ้ายังไม่แน่ใจ มาคุยกันก่อนเพื่อเข้าใจทางเลือกได้

ทักมาคุยกับมิ้ม